ҚАЗАҚСТАННЫҢ ЖАҢА КОНСТИТУЦИЯСЫ:
Денсаулық сақтау саласындағы кепілдіктер
Малая Ю.А.
Ұлытау облысы Сәтбаев қаласы емханасы профилактика бөлімшесінің меңгерушісі
1 БӨЛІМ
Бөлім меңгерушісі ретінде мен күн сайын пациенттердің қандай сұрақтар мен қиындықтарға тап болатынын көремін. Көбінесе түсініспеушіліктер ақпараттың жетіспеушілігінен туындайды. Денсаулық сақтау жүйесі өзгеруде, жаңа құралдар енгізілуде. Менің басты мақсатым-сіздің заңды құқықтарыңыз, конституциялық кепілдіктеріңіз және медициналық көмекті мүмкіндігінше тез және тиімді алу жолдары туралы қарапайым және түсінікті тілде айтып беру.
Негізгі құқықтар мен медициналық көмектің екі пакетін қарастырайық.
Ең батысы - Қазақстан Республикасы Конституциясының 29-бабында әрбір азаматтың денсаулығын қорғауға құқығы бар екені анық айтылған. Мемлекет өз міндеттемелерін медициналық қызмет көрсету жүйесі арқылы орындайды, ол қазір екі пакетке бөлінеді: ТМККК және МӘМС.
Мұндағы айырмашылық неде екенін талдайық.
Бірінші пакет-ТМККК (тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі).
Бұл әр адамға, сақтандырылғанына немесе сақтандырылмағанына, жұмыс істейтініне немесе уақытша жұмыссыз болғанына қарамастан, қажет болатын негізгі көмек.
Бұған не кіреді?
Барлық шұғыл көмек: жедел жәрдем шақыру, жарақат пункттері, шұғыл операциялар. Егер өмірге қауіп төнсе, көмек дереу және тегін көрсетіледі. Әлеуметтік маңызды және созылмалы ауруларды емдеу, мысалы, қант диабеті, онкология, туберкулез, гипертония, сондай-ақ негізгі профилактикалық егулер кіреді.
ЖАЛҒАСЫ БАР
🇰🇿🇰🇿🇰🇿ҚАЗАҚСТАННЫҢ ЖАҢА КОНСТИТУЦИЯСЫ:
Денсаулық сақтау саласындағы кепілдіктер
Малая Ю.А.
Ұлытау облысы Сәтбаев қаласы емханасы профилактика бөлімшесінің меңгерушісі
2 БӨЛІМ
Екінші пакет — МӘМС (міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру).
Бұл "сақтандырылған" мәртебесі барларға арналған пакет. Бұл сіздің мүмкіндіктеріңізді айтарлықтай кеңейтеді.
МӘМС есебінен Сіз мыналарды ала аласыз:
* бейінді мамандардың жоспарлы кеңестері (кардиолог, невропатолог, эндокринолог және т.б.);
* МРТ, КТ, ультрадыбыстық, ПЭТ зерттеулері сияқты қымбат зерттеулер;
* Жоспарлы операциялар және толыққанды медициналық оңалту.
Сіздің мәртебеңізді тексеру өте жеңіл-мұны банктік қосымшалар, eGov немесе тікелей емхананың тіркеушісі арқылы жасауға болады.
Енді осы құқықтарды емхана қабырғаларында қалай дұрыс пайдалану керектігі туралы, яғни пациенттің маршруттауы деген не екенін талдаймыз.
Көптеген пациенттер "Неліктен мен бірден бейінді маманға бара алмаймын, неге маған терапевт керек?» деп ренжиді.
Емхана нақты алгоритм бойынша жұмыс істейді және Сіздің басты адамыңыз — учаскелік дәрігер (немесе жалпы тәжірибелік дәрігер). Ол тек анықтама жазып қана қоймайды, ол сіздің денсаулығыңыздың навигаторы. Ол Сіздің жағдайыңызды бұтіндей көреді. Сізге, мысалы, жүрек проблемасы болып көрінетін белгілер невралгияның немесе асқазан проблемаларының салдары болуы мүмкін. Нақ учаскелік дәрігер негізгі зерттеулерді тағайындайды және Сіздің қымбат уақытыңызды ысырап етпеу үші, Сізді қай бейінді маманға жіберу керектігін шешеді.
Алдын алу (профилактика) денсаулықтың негізі екенін бәріміз білеміз!
Мен Сіздің профилактика мен дәрі-дәрмектерге құқықтарыңыз туралы бөлек еске салғым келеді.
Мұнда скринингтертерге міндетті түрде тоқталу қажет. Мемлекет ауруларды ерте анықтау бағдарламаларына үлкен қаражат бөледі. Егер Сізді скринингке шақырса (сүт безі обырын, колоректальды обырды, жатыр мойны обырын, жүрек-қан тамырлары ауруларын, қант диабетін, глаукоманы анықтау үшін) — мұны назарсыз қалдырмаңыз. Бұл сіздің денсаулықты тегін тексеруге құқығыңыз, ол арқылы көптеген өмірді сақталады.
ЖАЛҒАСЫ БАР
🇰🇿🇰🇿🇰🇿ҚАЗАҚСТАННЫҢ ЖАҢА КОНСТИТУЦИЯСЫ:
Денсаулық сақтау саласындағы кепілдіктер
Малая Ю.А.
Ұлытау облысы Сәтбаев қаласы емханасы профилактика бөлімшесінің меңгерушісі
3 БӨЛІМ
Амбулаториялық дәрі-дәрмек немесе АЛО дегеніміз не? Егер Сіз белгілі бір аурулар бойынша диспансерлік есепте болсаңыз, Сіздің тегін дәрі-дәрмектерді алуға құқығыңыз бар. Олар Сіздің дәрігеріңіздің рецепті бойынша емханадағы дәріханада беріледі.
Әрі қарай, біз инновациялар мен құқықтарды қорғау туралы сөйлесетін боламыз.
Медицина бір орында тұрмайды. Соңғы жылдардағы маңызды өзгерістердің ішіндегісі – бұл цифрландыруды күшейту. Сіздің барлық деректеріңіз электрондық денсаулық паспортында қауіпсіз сақталады және одан өз тағайындауларыңызды бақылай аласыз.
Сондай-ақ медицина қызметкерлерінің кәсіби жауапкершілігін сақтандыру жүйесі іске қосылды. Бұл пациентті де, дәрігерді де қорғау үшін, сондай-ақ кез-келген даулы жағдайларды өркениетті және ашық түрде шешіп, емдеудің жалпы сапасын жақсарту үшін жасалды.
Есіңізде болсын, Сізде ақпараттандырылған келісім алуға құқығыңыз бар. Сіз әрқашан диагнозыңызды білуге, Сізге қандай препараттар тағайындалатынын және не үшін тағайындалатынын түсінуге құқығыңыз бар. Қабылдауда сұрақтар қоюға қымсынбаңыз!
Қорытындылай келе, мен мынаны айтқым келеді. Біз - медицина мамандары әрқашан Сіздің жағыңызда боламыз. Біздің емхана диалог үшін ашық. Бірақ денсаулық әрқашан екі жақты процесс. Мемлекет кепілдік береді, дәрігерлер білім мен ем береді, бірақ өзін — өзі күту, дәрігерге уақтылы бару және профилактикадан өту сіздің жауапкершілік аймағыңыз болып табылады.
